فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
866
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
ريسمان را بريد ، ، - الناقةَ : ماده شتر را از بسيارى سفر لاغر كرد ، - الشيءُ : آن چيز كم شد . المَنّ - [ منّ ] : مص ، آنچه كه مورد تنعم و بهره مندى قرار گيرد ، عسل گياهى كه آن را شهد نيز مىنامند ؛ « مَنُّ بنى اسرائيل » : آنچه از غذا كه خداوند در بيابان بر قوم بنى اسرائيل فرو فرستاد تا از آن استفاده كنند ، ، - ج امْنان : پيمانهء وزن كردن است و شرعاً عبارت از 180 مثقال است ولى در عرف 280 مثقال مىباشد ، و در زبان متداول حشره ايست در حجم پشه كه براى درختان آفت آور است . مَنَا - - مَنْواً [ منو ] الرجُلَ بكذا : او را با آن آزمايش و امتحان كرد . مَنَى - - مَنْياً [ مني ] اللَّه الخيرَ لفلانٍ : خداوند براى او خير و خوبى را مقدّر كرد ، - ه : او را آزمايش كرد ؛ « مَنَاه اللَّه » : خدا او را بدان چيز دچار نمود . مَنَّى - تَمْنِيَةً [ مني ] الرجُلَ الشيءَ و بالشيءِ : او را آرزومند كرد . المَنَا - ج أَمْنَاء و أَمْنٍ و مُنِيّ [ منو ] : پيمانه و ميزانى است معادل دو رطل . مثنّاى اين كلمه مَنَوَانِ و مَنَيان است . المَنَى - [ مني ] : قصد ، مرگ ، قضا و قدر الهى . المَنَاب - [ نوب ] : مص ، راهى كه به آب منتهى مىشود ؛ « نابَ منابَ القاضي » : بجاى قاضى و بنمايندگى او در آمد ، قائم مقام قاضى يا عضو على البدل شد . المَنَاة - [ منو ] : مرادف ( المَنَا ) است . مَنَاة - نام بتى از عرب بين مكه و مدينه كه ويژه قبيله هُذيل و خزاعه قبل از اسلام بود . المَنَاتِن - [ نتن ] : جاهاى بد بو . المَنَاجِذ - جَمْع « جُلْذ و خُلْد » من غير لفظهما ، موش كور . المَنَّاح - بسيار بخشنده ، سخاوتمند و پُر عطا . المَنَاحَة - ج مَنَاحات و مَنَاوح [ نوح ] : جاى و مجلس عزادارى ، زنانى كه براى سوگوارى گرد هم آيند . المَنَاحِس - [ نحس ] : كارها و امور نحس و بديمن كه باعث بدبختى شوند . المُنَاخ - [ نوخ ] : خوابگاه شتران ، جاى اقامت ، - ج مُنَاخات : مرادف المَنَاخ است ، دفترچه اى كه در آن روزها و ماههاى سال با ذكر زمان طلوع خورشيد و ماه و غروب آنها و همچنين مناسبات از قبيل اعياد و مانند آن در آن نوشته شده باشد و نام ديگر آن ( التقويم ) است . المَنَاخ - ج مَناخَات [ نوخ ] : وضع هواى يك شهر يا كشور از نظر معتدل بودن هوا و موافق بودن آن با موازين بهداشتى ؛ « مناخُ هذا المكان طَيِّبٌ او خَبِيثٌ » : هواى اين جا خوب يا بد است . المَنَاخِليّ - ج مَنَاخِلِيُّون [ نخل ] : سازندهء الَكْ . المَنَادِح - [ ندح ] : سرزمينهاى وسيع و پهناور و دور دست . المَنَار - [ نور ] : جاى روشنائى ، پرچم كه در مرز كشور برافراشته است و براى نشانهء دو مرز مىباشد . المَنَارَة - ج مَنَاوِر و مَنَائِر [ نور ] : جاى روشنائى و نور ، و از اين جمله است منارهء كشتى و فانوس دريائى و منارههاى مساجد . المُنَازَعَة - [ نزع ] : مص ، دشمنى ، حالت بيمار مشرف بر مرگ . المَنَازِيا - پودر سفيدى است بدون طعم و بوى كه در درمان به كار مىرود ( اين كلمه يونانى است ) . المَنازِيح - [ نزح ] : « قومٌ مَنَازِيحُ » : كوچ نشينان كه از آباديهاى خود بدورند . المُنَاسِب - [ نسب ] : موافق و ملائم ، غريب ، همسان ؛ « المُنَاسِبُ الرابع لثلاثة اعداد ب ج د » : طرف نسبت چهارم سه عدد ب ج د عبارت است از ( ع ج ) : عدد س كه مساوى است با ج / ب - س / د . المُنَاسَبَة - [ نسب ] : مص ، - ج مُنَاسَبَات : فرصت و زمان مناسب ؛ « لِمُناسَبةِ أو بمُناسبةِ » : به مناسبت . . . المَنَاسِك - [ نسك ] : « مَنَاسِكُ الحجِّ » : عبادت و فرايض حج . المَنَاص - [ نوص ] : مص ، پناهگاه و گريزگاه ؛ « مالَكَ مِن مَنَاص » : راه گريز ندارى . المَنَاصِع - [ نصع ] : مُستراحها . المَنَاط - [ نوط ] : جاى آويختن ، جا آويزى . المَنَاطِل - [ نطل ] : دستگاههاى فشار كه در آن انگور و مانند آن را فشرده و از آن عصاره بگيرند . المُنَاظِر - [ نظر ] : فا ، مانند و بسان و همسان . المَنَاظِر - [ نظر ] : زمينهاى بلند و مرتفع ؛ « عِلْمُ المَناظِر » : دانشى كه بوسيله آن كيفيت مقدار اشياء از لحاظ نزديكى و دورى از نظر شناخته شود . المَنَّاع - آنكه بسيار يا بشدت منع كند ، بخيل تنگ نظر . المَنَاعَة - ( طبّ ) : نيروى باز دارندهء جسم از بيماريها ، مصونيت انسان از بيمارى . المُنَاعَم - [ نعم ] : مرد آسوده حال ، دارندهء مال و ثروتمند . المُنَاعِم - [ نعم ] من النبات : گياه بلند و هموار . المُنَافِد - [ نفد ] : فا ؛ « خصمٌ مُنَافِد » : آنكه با دشمن خود اتمام حجت نمايد . المُنَافِق - [ نفق ] : آنكه كفر خود را پنهان و ايمان آشكار نمايد . المُنَافَقَة - [ نفق ] : مص ، نفاق و دورويى . المَنَاقِب - [ نقب ] : « مَنَاقِبُ الإنسانِ » : آنچه از اخلاق پسنديده و صفات حسنه كه انسان بدان شناخته شده باشد . المُنَاقَصَة - در زمينهء مشاغل و تجارت عبارت است از پروژه اى كه هزينهء آن مبلغى تعيين مىشود و از طرف پيمانكاران